stroop

Het begon als een alledaags ontbijt. Zoals elke ochtend was ik als eerste beneden en dekte de tafel. Het mandje met brood, 6 borden, 6 messen – bij het ontbijt geen vorken, dat scheelt afwas – 6 bekers, het dienblad met zoet beleg, 2 kuipjes halvarine, de kaas, de vleeswaren, melk, jus d’orange. Het geruststellende ritueel dat iedere dag hetzelfde is.

Toen zag ik hem: de ronde, felgele beker met de drie letters: C,S,M. Stroop. Natuurlijk, de confrontatie moest een keer komen, elke dag had deze dag kunnen zijn, maar nu het zover was overviel het me toch. Mijn adem stokte, mijn bloed verdikte zich, de hele kamer werd stroop. Mijn hele wezen dreigde te worden geabsorbeerd door die verschrikkelijke gele beker. Alles in me kwam in opstand, ik moest iets doen, die beker kon daar niet zo blijven staan.

Ik wilde hem oppakken, hem met een harde klap tegen de muur gooien, zodat de stroop langzaam over het behang naar beneden zou druipen. Ik wilde hem in elkaar frommelen met alle kracht die in me zat, zodat elk restje stroop eruit geperst werd. Ik moest hem vernietigen, hoe dan ook, alles behalve het accepteren van de pijnlijke aanklacht die hij in zijn simpele aanwezigheid was. Ik was verbaasd over de kracht waarmee die simpele beker met stroop een aanval deed op mijn naakte bestaan.

Vroeger at ik elke dag stroop. Het liefst op een kapje. Bijvoorbeeld bij het ontbijt. Bij de lunch meestal niet, want de stroop gaat door je hele broodtrommel en dat is niet prettig; op het eind smaken dan al je boterhammen naar stroop, ook die met kaas of boterhamworst of sandwichspread. Dan keert de stroop zich tegen je en dat probeer je te voorkomen. Afgezien daarvan probeerde ik zo vaak mogelijk stroop te eten; op brood, op de pannenkoeken, over het ijs, of gewoon rechtstreeks met de vinger uit de pot.

Ik heb geen idee hoe en wanneer die obsessie voor stroop ooit is begonnen. In mijn herinnering is er altijd stroop geweest. Mijn vader was ook gek op stroop, dat weet ik wel. Er was een tijd dat hij de stroop inkocht bij de groothandel, in enorme emmers werd het verrukkelijke suikerbietengoedje aangevoerd. Maar meestal kwam het in de kartonnen stroopbeker, de welbekende gele beker (van CSM) of ook wel de oranje (Zeeuwsche Boerin). Ik vond de bekers van CSM het mooist, ik hield wel van dat signaalgeel, maar de Zeeuwsche Boerin was lekkerder. CSM was middle-of-the-road-stroop, een soort gemene deler voor de beginnende stroopeter, zeg maar. De Zeeuwsche Boerin had een wat scherpere, eigenzinniger smaak; meer karamel en met een vleugje toffee. Stroop voor de gevorderde, voor de fijnproever.

Hoe dan ook, er werd bij ons zoveel stroop geconsumeerd, dat na verloop van tijd – mijn moeder waste alle lege bekers keurig af en bewaarde die, je weet maar nooit waar het goed voor is – we enorme stapels in elkaar geschoven bekers hadden; geel, oranje, geel. Op een dag kwam mijn moeder op het onzalige idee dat het perfect bouwmateriaal was en vanaf die dag speelden we met niets anders meer. De speelgoedtrein lag weg te roesten onder het bed van mijn broertje, mijn schelpenverzameling raakte in de vergetelheid en Donald Duck had ook het nakijken. Er was niets leuker dan jezelf helemaal inbouwen tussen de stroopbekers en dan liters limonade laten aanrukken door mama. De wereld was niet groter dan onze idylle op de plavuizenvloer; een kussentje, een dienblad met limonadeglazen, mijn broertje, mijn zusje, omgeven door een veilige muur van stroopbekers.

Helaas duurde het meestal niet lang, na al die limonade, voor een van ons naar de wc moest, en dan was er maar een mogelijkheid: de muur moest kapot. En je zou altijd zien: was mijn broertje net weer terug en hadden we de muur weer opgebouwd, moest mijn zusje nog eens. Ik leerde al gauw dat je je zusje tot veel kunt dwingen, maar niet tot het ophouden van haar plas, en nadat ze een keer huilend in een hoekje van ons domein haar plas had laten lopen,wat ons ongeveer 25% van onze voorraad stroopbekers had gekost, besloot ik dat het beter was om haar gewoon naar de wc te laten gaan en daarna gewoon maar weer de muur te herbouwen.

Toen ik ouder werd ging het spel met de bekers me vervelen en heb ik meer dan eens, tot grote teleurstelling van mijn kleine zusje, het hele bouwwerk van stroopbekers omver gesmeten. Het was alsof het moest, alsof er een enorme kwaadheid in me zat die er uit moest, en dus moesten de bekers het ontgelden. Eigenlijk waren die bekers verschrikkelijk saai in al hun eenduidige geelheid en volmaakt ronde vorm. Bekers met butsen, platgetrapte bekers, gescheurde bekers, in elkaar gedrukte bekers, uit elkaar gepulkte bekers, verbrandde bekers; alles was goed, als het maar niet die onweerstaanbaar volmaakte, ronde, gele, bekers waren. Ik begon een hekel te krijgen aan alles wat zoet was. Dat wat ooit mijn veiligheid was werd mijn vijand. Mijn lievelingskleur? Geen, zolang het maar geen geel is.

“Pap, waar zit jij nou zo naar te staren?“

Mijn dochter. Ze moet daar al een tijdje gestaan hebben. “Oh, dat is stroop, lieverd, een kartonnen beker met stroop”.

“Ja, dat zie ik ook wel, maar waarom zit je er zo naar te staren?”

“Nou, gewoon, hij doet me denken aan vroeger. Wist je dat, toen ik net zo oud was als jij, er ook al van deze stroopbekers waren, precies zo?”

Mijn dochter haalt haar schouders op en gaat zitten. Ik leg een boterham op mijn bord, smeer er een laagje halvarine op, open de gele beker en besmeer het brood met stroop. Dan neem ik een hap, en zeg: “Hm, smaakt nog steeds hetzelfde; niet slecht, maar Zeeuwsche Boerin is beter”.